SAPKIN
PİROMANİ
VE KUNDAKÇILIK
İŞKENCE
NETFLIX ORİJİNAL DİZİSİ
"Sapkın.
Piromani.
İşkence.
Uzuv kesme."
Yapmaya çalıştığınız şeyi anlıyor ve takdir ediyorum.
Kariyer Haftası'nda erken müdahaleden bahsetmek iyi fikir.
Aradığınızda çocuk eğitimini düşünüyordum.
Söyleyen FBI'dan biri olunca ifade daha güçlü oluyor.
Ama bu kelimeleri kullanmadan nasıl anlatabilirim ki?
"Uzuv kesme."
Bunu kullanırsanız emin olun, çocuklardan en az biri,
Jenny Cromer, Michael Stahl, bunlar öz güvenli, meraklı çocuklar,
size uzuv kesmenin anlamını soracak.
- Açıklayabilirim, özellikle... - Sonra...
birkaçı eve gidince
kâbus görecek.
Haklı olarak kaygılanan veliler yarın beni arayıp...
- Bunu veliler de konuşmalı. - Kesinlikle.
Anlamaları için zemin hazırlayacak zamanım olsa
kesinlikle onay verirdim.
Yani "işkence" yok.
Zarar vermek diyebilir miyim?
- Hayvanlara zarar vermek? - Hayvanlara "kötü davranmak" desek?
Piromani gerçekten çok mu olur?
- Ne olduğunu anlamazlar. - Kundakçılık?
- Sapkın? - Ne anlama geldiğini anlamazlar.
Bağlam içinde kullansam bile mi?
Sert bir kelime.
Onları dünyaya hazırlamalıyız, evet.
Ama aynı zamanda onları dünyadan korumalıyız da.
Sanırım şey diyebilirim...
"rahatsız edici".
Dinle Ajan Ford.
Onlara rozetini göster, çok heyecanlanırlar.
FBI'daki işim rahatsız edici davranışlar sergileyen insanları incelemek.
Bu davranışı sınıflandırabilirsem
suç işlediklerinde polisin onları yakalamasına yardım edebilirim.
Son zamanlarda kendime soruyorum:
Bu insanların en baştan rahatsız edici olmalarını engelleyebilir miyiz?
İş burada size düşüyor.
İşaretler sizin yaşınızda görünmeye başlıyor.
İstatistiksel konuşursak bu sınıfta
yaklaşık bir kişide rahatsız edici davranış ortaya çıkacak.
Diyelim ki ateş yakmayı seven bir arkadaşınız var.
Kasten bir şeyleri yakmaktan bahsediyorum. Mesela oyuncak veya çöp.
Sorunlu olduğunun bir işareti de bu oğlanın hiç pişmanlık göstermemesi.
Yani yanlış bir şey yapınca kendini bu konuda kötü hissetmiyor.
- Evet. - Sadece oğlanlar mı sorunlu?
Belki de oğlan veya kız demeliydim
ama evet, sorunlu olanlar genelde erkekler oluyor.
Pardon beyler.
Sizin yaşınızda bilmeniz gereken bir şey de
hayvanlara davranış şeklimiz.
Onlar bize karşı iyi, biz de öyle olmalıyız.
Ama diyelim ki hayvanlara kötü davranan bir arkadaşınız var.
Çok kötü davranan. Buna dikkat etmelisiniz.
Evet.
Kardeşim köpeğimize taş atıyor.
Bu kulağa hoş gelmiyor ama şunu sorayım:
Büyük taşlar mı atıyor, küçük taşlar mı?
- Orta boylu taşlar. - Peki.
Benim bahsettiğim hayvanlara karşı davranış şekli...
zor kullanarak...
Hayvana sadece kötü davranmakla değil...
Hayvana zarar vermekle ilgili. Bu olursa anlarsınız
çünkü hayvan canının yandığını size bildirir.
Böyle bir şey görürseniz öğretmeninize veya anne babanıza söylemelisiniz.
Esas fikir, rahatsız edici bir çocuk olan arkadaşınızın
rahatsız edici bir büyük olmasını engellemek.
Çünkü bir gün insanlara da kötü davranmaya başlayabilir.
Yani...
Rozetimi görmek isteyen?
Sizin gibi birinin onlarla ilgilenmesi bu öğrenciler için çok anlamlı.
Tabii, harikaydı. Çok zekiler.
Bölgenin en yüksek standart sınav puanları.
Yine destek olmamı isterseniz haber verin.
Öyle demeyin, sözünüzü unutmam. Tekrar sağ olun.
Teşekkürler.
Pardon. Hoşça kal.
Bay Ford.
Holden deyin.
Janet Ebner. Dördüncü sınıf öğretmeniyim.
- Bir dakikanız var mı? - Elbette.
Bizimle konuşmaya gelmediniz, biliyorum
ama rahatsız edici sınıfına sokabileceğim davranışlar duydum.
Dinliyorum.
Hiç değilse garip ama içgüdülerimin iyi olduğuna inanıyorum.
Her şey içgüdüyle başlar.
Bu konuda yalnız değilim.
Başka öğretmenler de endişeli.
Bazı veliler, yönetim kurulunun belli üyeleri.
Konuyu polise bile taşıdık.
Konu nedir?
Öğretmenler odasına gidelim. Buradan.
Teşekkürler.
- Gıdıklamaya karşı zaafı var. - Kimin?
Müdür Wade, Roger, çocukları gıdıklıyor.
- Nerede? - Odasında.
- Yani nerelerini gıdıklıyor? - Ayaklarını.
Bu bazen bir çocuk disiplin sebebiyle odasına gittiğinde oluyor.
Ceza olarak mı?
Sanırım cezayı hafifletmek için yapıyor ama sonra para veriyor.
- Ne için? - Beş sent.
Gıdıklanmaya dayanırlarsa beş sent veriyor.
Peki, yani...
gerçekten garipmiş.
Bu tamamen uygunsuz.
Konuyu onunla konuşan oldu mu?
Kurul onu sorguladı, bir şey olmadı.
Ama biri işi polise taşıdı.
Ben taşıdım, bazı velilerin ısrarıyla.
Polise gitmenizi veliler mi istedi?
Dedektif Barr'la konuştum. Araştırıp rapor hazırlayacağını söyledi.
Bu beş ay önceydi.
- Raporu gördünüz mü? - Hayır, sanki konu unutuldu.
Belki siz bir sorarsınız.
Bu pek alanıma girmiyor.
Ama anlattığınız şey bu.
Davranış Bilimi Birimi'ndeki tanıma göre gıdıklama sapkın davranış değil.
Sapkın mı? Rahatsız edici dediniz.
Burada olan, belli ki herkese farklı geliyor.
Olayı görmeli, en azından Wade'den de dinlemeliyim.
- Çocuğunuz var mı? - Henüz yok.
O çocuklardan birinin sizin olduğunu düşünün.
Müdür Wade ayakkabılarını ve çoraplarını çıkarttırıp ayaklarını gıdıklıyor.
Bir gün başka bir şeyi de çıkarttıracağından kaygılanmaz mıydınız?
Lütfen ilgilenin.
Neredeydin? Meraklandım.
Pardon, arabam tamirde. Patrick'in bırakmasını bekledim.
- Patrick mi? - Evet, psikoloji dersimden.
Bunlar soğuktu.
- İçine buz koy. - İğrenç.
O zaman buzluğa koyayım.
En son koyduğunda olanı unuttun mu?
Peki baba.
Seni alabilirdim.
Okuldan mı? Olmaz, senin yoluna çok ters.
Arabana ne oldu?
Bakıma verdim.
Sen Debbie Mitford, arabanı bakıma mı verdin?
Motora yağ koymayı unutuyorum da.
Motoru mu yaktın?
Öyle bir şey.
Tamircidekiler zaten fırçaladı, sen de başlama.
Fırçalamadan duramam sanırım.
Babam yağı değiştirmemi hatırlatırdı.
Sen de hatırlatabilirsin.
Belki de Patrick hatırlatmalı.
Öyle şapşalsın ki.
- Öyle mi? - Evet.
Sana kızgın kalmak niye böyle zor?
Bilmem.
Gıdığa beş para.
- Sence zararsız eğlence değil mi? - Hayır, ürkütücü ve iğrenç.
Müdür, çocuğumun ayağına dokunsun istemem.
İyi bir adama benziyor. Okula da çok katkısı olmuş.
- Müfettiş onunla konuşmuş mu? - Bilmiyorum, sormalıyım.
Kuzenimin ilkokul öğretmeni yanaklarını sıkıp
karşılığında etiket verirmiş. Bunu tüm kızlara yapmış.
Yıllar sonra bazı çocukların başka yerlerini de sıktığı ortaya çıkmış.
- Hiç yakalanmış mı? - Hayır.
Kuzenim arkadaşları lise toplantısında konuşuncaya dek anlamamış.
Küçük çocuklar böyle şeyleri anlatmaz.
Yetişkini hep haklı görürler, hele de otorite figürüyse.
Acaba kaç kıza yapmıştır?
Adam tam 40 yıl öğretmenlik yapmış.
Ortaya çıkmamasına inanamıyorum.
Fısıltılar varmış ama o zamana dek emekli olmuş.
Artan davranış,
tıpkı Brudos ve Roger'daki gibi.
Kendilerine hâkim olamıyor gibiler. İçlerinde zorlayıcı bir dürtü var.
Roger'la Brudos arasında benzerlik mi var?
İkisi de bunları seviyor.
Birileri daha seviyor belli ki.
- Bu hafta yine Oregon'a gitmeliyim. - Tombul Brudos'la dokuz tur daha.
Dinle...
yine okuldan eve bırakılman gerekirse...
beni ara.
Tamam.
Affedersiniz memur bey.
- Buyurun. - Dedektif Barr'ı tanıyor musunuz?
Personel çekişmesi. Böyle kadınlar sorun çıkaracak yer arar.
Cidden kaygılı görünüyordu.
- Hatırladığım kadarıyla evli değildi. - Ne alakası var?
Fazla enerjisi var.
Bazı veliler de kaygılıymış.
- O öyle diyor ama ben hiç görmedim. - Peki hiç araştırdınız mı?
Ortada kurban yok. Kimse şikâyette bulunmuyor.
Çocuklara dokunuyor.
Karşılığında para veriyor.
Çocukları gıdıklıyor, bu suç değil ki.
Yasa dışı bir şey yapmadıkça tutuklayamam.
Bunu Bayan Ebner'a açıkladım, FBI'a açıklamam gerekmemeli.
Tabii yapacaklarını öngörmeye başlamayacaksanız.
Raporu görebilir miyim?
- Bunu niye okuyorum? - Araştırabiliriz diye düşündüm.
Bir ayak gıdıkçısı mı?
Bir podofili türü olabilir... Brudos gibi.
Adam sicili temiz bir ilkokul müdürü.
İnsanlar kaygılı, kimse yardım etmiyor.
- Sadece bir öğretmen. - Yok.
Müfettişle konuştum.
Yönetim kurulunun bazı üyeleri de şikâyetçi.
Holden, incelenecek bir yığın başvuru var. Senin yığınının azalmıyor.
Baktım, hiçbiri olmaz.
Konuşmayacak mıyız bile?
- Hepsi acemi. - Sen de acemiydin.
Sadece transkripsiyonla ilgilenecek biri lazım.
Hepsi tutku katilleriyle konuşmak istiyor. Sunacak artı değerleri yok.
Wendy'ye söyle.
Tamam.
Bu nasıl?
OLMAZ
- Yarın havalimanına ben götüreyim mi? - Dün gece karar verdim, ben gelmiyorum.
- Ne? - Oregon'a geri dönmüyorum.
Brudos'la yalnız mı görüşeceğim?
İstiyorsan.
Ama tam da konuşturmaya başlamıştık.
Bu yüzden gelmiyorum.
Ne ara böyle hassas oldun?
Bill... Bunu yalnız yapmak istemiyorum.
O zaman yapma. Son defadan tonla malzeme var.
Yeterli değil.
- Hem yeni bir strateji buldum. - Git o zaman.
Cidden gelmiyorsun.
Cidden gelmiyorum.
Peki. Ben de ona birimizin koca, sikik bir korkak olmadığını gösteririm.
Aynen. Git onu göster.
Selam.
- Sorun mu var? - Cihazı kapatamıyorum.
Bana ver.
Teşekkürler.
Epey becerikliyimdir.
Hobi atölyesine girmeye izinli
bir avuç mahkûmdan biriyim.
Gerçekten mi?
Evet. Gözetim altında makas kullanabiliyorum.
Deri delme aletleri. Şartlı tahliye kurulu bunu dikkate almalı.
- Ve kayıttayız. - Peki.
O zaman bugün
- bazı eski konulardan... - Bill nerede?
- Bu defa gelemedi. - Korkutup kaçırdım mı?
Hayır.
Ofise eleman alıyoruz da.
Dükkâna taze kan, öyle mi?
Aynen öyle.
Bill, seni özlüyorum.
Lütfen, geri dön.
Tamam. İkinci kız Jane Weber'ın cinayetiyle devam edelim.
Peki.
Otobanda arabası bozulmuştu, yanına çektin.
- Evet, yardım ettim. - Nasıl ettin?
"Eve gidip tamirci çağıralım." dedim.
- Senin evine mi? - Evet.
- Tamirciyi çağırdınız mı? - İş oraya varmadı.
Neden?
Kız fotoğrafçılığımla ilgilendi.
- O da mı manken olmak istiyordu? - Evet.
Tanıştığın tüm kızların bunu istemesi garip.
Kadınlar erkeklerin ilgisinden hoşlanır.
Peki sonra...
Onu garaja davet ettim.
Fotoğraflarını çektim.
- Ne tür fotoğraflar? - Bilirsin, vesikalık.
Doğru. Vesikalıklardan sonra...
Eve yürümeye karar verdi.
Bu onu son görüşün oldu.
Herkesin son görüşü oldu.
Cesedi Willamette Nehri'nde bulunmuş. Ağırlık yapması için şanzıman bağlanmış.
Şanzıman senin arabana ait çıktı.
Evet, biliyorum.
Sigaran var mı?
Var.
Yani hepsi polisin oyunu muydu?
Evet.
Şanzıman, fotoğraflar, ayak... hepsi.
Yani...
biri o kızları öldürdü.
Evet, biliyorum. Buna dair bir teorim var.
Gerçekten mi?
Anlat bakalım.
Şimdi... kızlar ortadan kayboldu.
Nehirde vücut parçaları çıktı. Polis işe karıştı.
Katil ortalığın karıştığını anlayıp kaçtı.
Muhtemelen biz konuşurken o Seattle'da, Idaho'da, Kanada'da kız doğuruyordur.
Tabii birini suçlanmaları lazımdı.
Beni bazı kızların peşinde yakaladılar. Meleğim demiyorum.
Evimi aradılar, birkaç ayakkabı buldular.
Beni suçlamaya karar verdiler.
Herkes güvende hissetti, savcı tekrar seçildi falan filan.
Katilin kurbanı olan kızlarla karşılaşman
büyük bir tesadüf.
Devasa tesadüf.
Sence katil saldırılarını planlamış mıdır?
Belki ilk kurban kucağına düşmüştür
ama sonradan... tadını alıp devam etmiştir.
İşte bu ilginç.
Çünkü ilk kızın fotoğrafı yoktu, değil mi?
Ama diğer üçüne hazırlanıp saldırmış gibi.
Sence katil ilk kurbanından önce
hiç kadın öldürme fantezisi kurmuş mudur?
Kesinlikle.
Sence ne fantezisi kurmuştur?
Boğmak, doğramak, yaptığımı söyledikleri her şey.
Yani cinayetler belki de uzun zamandır sahip olduğu düşüncelerin sonucuydu.
Bunu başarabilmek için çok düşünmen gerekir.
Seni güdülerin yönetmeli.
Kontrolden çıkmak gibi mi?
Belki gerçek hayatı kontrolden çıkmıştı ama fantezi hayatı...
Kendini güçlü hissedebileceği bir yerdi.
- Mantıklı. - Ama peki neden...
Mesela...
Laura Sullivan'a arkadan vurmuştu.
Jane Weber'ı arkadan boğmuştu.
Neden bu şekilde yaptı?
Kendisine bakmalarını istemiyordu.
Neden?
Belki de istediği şey ölmelerini izlemek değildi.
Anlarsın, öyle olsa işkence ederdi, değil mi?
Belki de sadece... sessiz olmalarını istiyordu.
Onlarla oynayabilsin diye mi?
Oyuncak bebekle oynar gibi.
Aynen, kızların farklı pozisyonda bir sürü fotoğrafları vardı.
- Sevişmek için mi? - Tabii.
Ama bazılarıyla ölmeden önce de oynadı.
Kathy Schmidt'in kendisinin olmayan bir iç çamaşırıyla fotoğrafı var.
Muhtemelen kızın hoşuna gitmiştir.
Kız bir otoparktan kaçırıldı.
Kaçırıldığını nereden biliyorsun?
Sence isteyerek mi gitti?
Tek dediğim, tanıştığım tüm kadınlar...
Manken olmak istiyordu.
Yani sence Kathy Schmidt rızasıyla mı geldi?
Öldürüleceğini bilmiyor muydu?
Hissetmeye başlamış olabilir.
Yani belli bir noktada adam, gitmesine izin vermesini istiyorsa
fotoğraf çekilmek zorunda olduğunu söylemiş olabilir.
- O da oyuna katıldı. - Aynen.
Bu, katilin de hoşuna gitmiş midir?
Kızın hak ettiğini düşünmüş olabilir.
Başına geleni mi? Manken olmak istediği için mi?
İnsanlar ona baksın istediği için.
Sence katil o kontrolün birazını...
gerçek hayatına aktarmayı heyecanlı bulmuş mudur?
Aynen.
Muhtemelen dahasını istemiştir.
Dediğin gibi tadını aldıktan sonra.
Tadını aldıktan sonra.
Sanırım hepimizin fantezileri var, değil mi?
Kızlara dair ilk fantezimi hatırlayabiliyorum.
Senin...
Senin ilk fantezin neydi?
Dokuz ya da on yaşlarında olmalıyım.
Tünelde bir kadın vardı. Onu oraya hapsetmiştim.
Karanlığın içinde beyaz bir şekil gibiydi.
Ona bir şeyler yaptırıyordum.
Tabii o noktada seksüel bir şeyler yoktu.
Sadece onun...
merhamet etmem için... yalvardığını hatırlıyorum.
Hâlâ fantezilerin var mı Jerry?
Hayır. Yok.
Şartlı tahliye kuruluna böyle söyle.
Üçüncü günde kürsüye çıktı.
Yalan söylediğini biliyorduk
ama iki yöne de gidebilirdi
çünkü onu destekleyecek iki klan üyesi vardı.
Öğleden sonra çapraz sorguyu bekledim.
Kız arkadaşının yanına kaydım.
Kolumu sandalyesinin arkasına koydum, ona doğru güzelce eğildim. Sonra...
Herifin gözleri pörtledi.
Kekelemeye başladı, tamamen tutarsızlaştı
- ve böylece hüküm giydi. - Harika.
- 13 yıl. - Muhteşem.
Harika hikâyeler Jim.
Seninle tanışmak güzeldi.
Ta Atlanta'dan geldin, sağ ol.
Büyük işler peşinde olduğunuzu duydum.
- Bizzat görmeden duramadım. - Umarım beklentini karşıladık.
Beklentimi aştınız bile.
Birkaç görüşme daha var ama kısa zamanda haber veririz.
Bir daha söyleyeyim, takıma katılmayı çok isterim.
- Biz de katılmanı çok isteriz. - Sağ ol.
O siyahi.
Senden de hiç kaçmıyor.
En iyi adayımız o. Bence işe almalıyız.
Potansiyel deneklerin yüzde 80-90 kadarı beyaz ve muhtemelen ırkçı.
Bu olmaz mı demek?
Çalışmayı etkileyecek tepkiler doğurabilir.
Bu olmaz demek.
Değerlendirmesine yazma. Irkçı olarak görünmeyelim.
Hani transkripsiyon elemanı arıyorduk?
Brudos uslu muydu?
Neredeyse nazikti bile.
Tekrar ziyaretler önemli görünüyor.
Ona döl çorabı sırrını da açtın mı?
Yeni ekip üyemiz transkripsiyonla eğitilecek
ama operasyon tecrübesi de bulunmalı.
Ki görüşmelerimizi genişletebilelim.
- Özellikle Bill korkup duracaksa. - Kes sızlanmayı.
Kaç kişiyle görüştünüz?
Sürece ilgi duymadığını sanıyordum.
Bak, tüm çete burada. Gel bakalım.
Bu Gregg Smith, adaylarınızdan biri.
Gregg saha tecrübesi geniş, yetenekli bir ajan.
Babasıyla Dartmouth'ta beraber okumuştuk.
Umarım bir şans verirsiniz.
Karanlıktı, görebildiğim tek şey tüfeğin dipçiğini tutan parmaklarıydı.
"Dur! Polis! At silahını!" diye bağırdı.
Fark ettim ki adam beni vurmak üzere.
Sonra Mike'ın "O bir FBI ajanı!" diye bağırdığını duydum.
Hayatımı kurtardı.
Çünkü donup kalmıştım, konuşamazdım.
Memur tüfeği indirdi, tekrar sürücünün peşine düştük.
Mike adamı yakaladı ve öldüresiye dövdü.
Çünkü az daha öldüğümü görmek onu çok germişti.
Onu adamın üstünden zor aldım. Ama neyse...
harika bir ortak.
Ortağına büyük iyilik yapmışsın. Sana minnettardır.
Arkadaşlar bana "Peder" der ve günah çıkarmaya masama gelirler.
Katolik misin?
Annem Katolik, babam Kuveykır.
- Hadi be. - O nasıl oluyor?
Aile şakamız "Günahımız da yulafımız da bitmez."
- Dindar mısın? - Evet efendim.
- Dr. Carr. - Doktor. Evet.
Çocukken kilisenin duygusal havası beni çekerdi, kabul ediyorum.
Org, tütsüler.
İsa'nın Paskalya sabahı dirilmesi.
İsa'nın dirildiğine inanıyor musun?
Ben Hristiyanım, karım da öyle.
O da Katolik. Şimdiden iki kızımız var.
Yavaş yavaş büyük bir aile olacağız.
İyi kötü, doğru yanlış?
- Bu kavramlara inanıyor musun? - Evet, inanıyorum.
Deneklerimizi değerlendirirken ikili düşünme tarzı seni tökezletebilir.
Gri alanları anlamamız lazım.
Dünya karmaşıktır, bunu anlıyorum. Yargılarımı kapıda bırakabilirim.
Uğraştığımız insanlar düşünmek bile istemeyeceğin şeyler yaptı.
- Bazı dosyalarınızı okudum. - Okumak başka bir şey,
annesinin başını kestikten sonra boynuna sikini sokmanın zorluğunu
keyifle anlatan bir adamdan bir metre uzakta oturmak bambaşka.
Bu projeye başvuru sebebin nedir?
Kızlarım.
Kızların kaybolduğunu duyunca...
Bu klişe gelebilir ama dünyayı onlar için daha güvenli kılmak istedim.
Akıllı. Aile babası. Neyin tehlikede olduğunu biliyor.
Seni o özel eğitimli parmağında oynatıyor.
- Rol mü yapıyordu? - Shepard'ın köstebeği.
- Hadi ama. - Ciddiyim.
Shepard buraya en son ne zaman indi?
Hâlâ FBI'ın iyi adını lekelemediğimizden emin olmak istiyor.
Kendini kandırma. Shepard bize lazım.
İyi niyetli bir insan. Bence Ajan Smith samimi.
- İyi bir şey mi bu? - Deneme süresine ne dersiniz?
Ağzından zorla laf almak için mi?
Neler oluyor?
Neye dayanabilir, bakıyorum.
- Ne dinletiyorsun? - Bittaker ve Norris.
Adamdan kurtulmaya mı çalışıyorsun?
Dinle. Roger Wade'in şu olayı...
- Kim? - Shade Lane İlkokulu'ndaki müdür.
Ayak gıdıkçısı mı?
Müfettişle konuşmamdan sonra yönetim kurulu toplanmış.
- Şaka yapıyorsun. - İncelememiz için yalvarıyorlar.
- Yalvarıyorlar mı? - Rica ediyorlar.
KGAY teftişi yaklaşıyor, bu zaman kaybıyla ne uğraşıyorsun?
Gregg evrak işini bitirebilir. Şuna bir gün ayıralım.
- Anlamlı işaretler var. - Beni karıştırma.
Gerçekte uygulamayacaksak bunların anlamı ne?
Biz kadınların kaçırılıp doğranmasını engellemeye çalışıyoruz,
suçsuz bir öğretmeni çarmıha germeye değil.
Henüz suçsuz. Hedefimiz önleyici olmak.
Biz FBI'ız Holden. Hedefimiz bu değil.
Henüz.
Peki...
işi hâlâ istiyor musun?
Öğrenciler şikâyetçi değil. Temastan hoşlanıyorlar.
Evet ama önceki gelişimde söylediğiniz gibi
en doğru karar velilerin...
Biz bağları sıkı bir topluluğuz. Çocukların bunu bilmesini istiyorum.
Burada olduğum beş yılda
sınav sonuçları neredeyse yüzde 30 yükseldi.
Çok disiplinli olduğumdan,
çok ödev verdiğimden veya teneffüsü kestiğimden değil.
İşin sırrı kişisel bir dokunuş katıyor olmam.
- Bu çocuklara önem veriyorum. - Bu gayet açık.
Özel oyunlarımız, sporlarımız,
sanat projelerimiz, takım aktivitelerimiz var.
Ben mutlu olmayı öğretiyorum.
Tüm bunlar varken... gıdıklamak niye?
Peki, size bir örnek vereyim.
Altı yaşında bir çocuk vardı.
Güya top oynarken bileği burkulmuş. Derse girmek istemiyordu.
Hemşire beni çağırdı çünkü bilekte şişlik yoktu
ama çocuk acıyor, diyordu.
Şimdi... çocuğa yalancı demek istemedim.
O yüzden ayak başparmağıyla oynadım.
"Domuzcuk pazara giderken acıyor mu?
Peki bu domuzcuk evde kalsa nasıl olur?" Oğlan gülümsedi.
Gıdıklandığını söyledi. Yani ayağını gıdıkladım.
O da hemen gülmeye başladı.
Mutlu oldu, sınıfına döndü.
- Beş sent de verdiniz mi? - Elbette verdim.
Böylece bakkala gidince kendine şey alabilir...
- Bugünlerde beş sente ne alınır? - Bir ciklet mi?
Kesinlikle.
Ajan Ford, olayı gereksiz yere büyütüyorsunuz.
Görüşme tekniklerin üstünde çalışmalıyız.
- Sert mi davranacaktım? - Pas vermemeliydin.
Sence domuzcuk meselesi tuhaf mıydı?
Benim çocuklar o domuzcuğa bayılır.
- Sen yapınca bayılıyorlar. - Gıdıklama gıdıklamadır.
Belki de hepsi bu ama...
bunda cinsel bir yan varsa Roger hiç kuşkusuz saklamakta çok iyi.
Kemper son psikiyatrik değerlendirmesine girdiğinde
bagajında 15 yaşında bir kızın kafası vardı.
Dışarıda ödülü onu beklerken
komiteyi psikolojik problemlerini aştığına ikna etmek ona heyecan verdi.
Bu biraz aşırı değil mi?
Ana fikri anladın.
Janet'ın sonunda bir şey yapmasına sevindim. Biri yapmalıydı.
Yani Roger'ın davranışını onaylamıyorsunuz.
Gıdıklamayı hep garip bulmuşumdur
ama sonra bir de çocuklarındaki parayı soran veliler gelmeye başladı.
Bu ne zamandır devam ediyor?
Ben sadece iki yıldır buradayım.
Olay daha geriye uzanıyor gibi.
Veliler niye Roger'a değil, size geliyor?
Roger onları savsaklıyor, özür dilemiyor. Hem güçlü de bir adam.
Sizinle düşüncelerimi paylaşabilmek için buluştum
ama umarım kulağına gitmez.
- Misilleme mi yapar? - Bilemiyorum.
Bu küçük bir okul, gıdıklama olayını herkes biliyor gibi.
Çocuklar nasıl tepki veriyor?
Katlanıyorlar.
Para alacaklarını biliyorlar.
Roger'ın odasından çıkınca kazancını gösteren öğrencilerim var.
Buraya ilk geldiğinizde, olaydan haberiniz yokken
Roger hakkında ne düşündünüz?
Kibirli olduğunu düşündüm.
Bu okula nakloldum çünkü çok övüyorlardı
ama Roger'ın da yaptığı tek şey bu.
Böbürlenip duruyor.
Öğretmenlerin ona amigoluk yapmasını bekliyor.
Çocukları idare etme şekli beni hep rahatsız etti.
- Nasıl yani? - Sürekli onlara yılışıyor.
Yılışmak mı?
Sürekli şirin şirin dokunup duruyor.
Aynı şekilde düşünen öğretmenlerin ve velilerin listesini yapar mısınız?
Birkaç kişiyle görüşeceğiz ama genel resmi de öğrenmiş olalım.
Bir sorun mu var?
Cadı avı istemiyorum. Kinci biri değilim.
Keşke söz dinleseydi.
Öğrenciler Roger'a bayılır.
Sınıfı ziyaret ettiğinde günün kolay geçeceğini anlarım.
İçeri girdiği an huysuz bir sınıf istekli bir sınıfa dönüşür.
Gıdıklamayı duydunuz mu?
Elbette.
Odasından çıkan çocuklar mutlu görünüyor.
Siz ne düşünüyorsunuz?
Harika bir şey.
Cezayı oyuna dönüştürüyor.
Pozitif bir tecrübeye çeviriyor.
- Onlar için daha iyisi olamaz. - Veli şikâyeti geldi mi hiç?
Konuştuğum veliler memnun. Emlak vergisi konusu dışında tabii.
Shady Lane burayı gözde bir mahalle yaptı.
Janet Ebner için ne dersiniz?
İnsanları kötülemeyi sevmem ama o her şeye burnunu sokar.
Peki ya Bayan Clark için?
Mızmızdır.
Peki, sanırım hepsi bu kadar.
- Konuştuğunuz için sağ olun. - Tabii.
- Tanıştığıma memnun oldum. - Ben de.
Oğlum Steve'lerden geldi, dili maviydi.
Steve'in annesi şeker vermezdi. O yüzden oğlumu sorguladım.
İzinsiz bakkala gidip Pop Rocks almışlar.
Çocuk çocuktur işte.
Mesele o değil.
Jason'ın bu yaşta ne kadar serbestliğe izinli olabileceğini düşünüyoruz da.
Parayı nereden bulduğunu sorduğumda kaçamak cevaplar verdi.
Steve'in annesini aradım, aynı konuşma onlarda da geçiyormuş.
Meğer parayı Roger'dan almışlar.
Müdür... velilere sormadan çocuklara para veriyor.
Sonra Jason'ın en başta bana söylememe sebebini de öğrendik.
Steve'le kavga ediyorlarmış...
Birbirlerine çamur atıyorlarmış, kavga yok.
Kavga ediyorlarmış, Roger'ın odasına gönderilmişler.
Adam onları yan yana oturtmuş, ayakkabı ve çoraplarını çıkarttırıp
şu gıdıklama şeyini yapmış.
Jason bundan rahatsız olmuş mu?
Bunun uygunsuz olduğunu anlamamıştır.
Hayır, rahatsız olmamıştı. Çocuklar barışmışlardı.
Ama onlar dokuz yaşında. En fazla on.
Kreşe giden bebekler olsalardı anlardım.
Ayrıca para da var.
- Roger'a gittiniz. - Evet. Oturup konuştuk.
Sorduğumuz için asıl sapık bizmişiz.
Oğlumuza sağladığı sevgiyi ne cüretle reddedermişiz?
Öyle bir şey. Oradan çok garip bir hisle çıktım.
Ya çocuğunun ayağına dokunmasın istiyorsan...
Orta yaşlı bir adam çocuğunun ayağını elliyor.
İnsan "Dur." diyebilmeli.
Siz dediniz mi?
- Kesinlikle. Dedi ki... - Aynen, şöyle dedi.
"Benim ahdim sizinle değil, oğlunuzla."
Ahit mi? O kelimeyi mi kullandı?
Evet.
Adam dindar mı?
- Bilmiyorum. - Garip bir kelime seçimi.
Tüm olay garip.
Sizce ne yapılmalı?
Dava açmayı düşündüm.
Jason'ı korumak istiyoruz
ama dava açmalı mıyız, emin değiliz.
Travmaya uğramamıştı. Yani hatta tam tersiydi.
Sizden tavsiye bekliyorduk çünkü ne yapacağımızı bilmiyoruz.
Evet, bilmiyoruz.
Olayı beğenmeyen üçüncü aile.
- Sanırım söz hakları olmalı. - Evet olmalı.
Ama bir sıkıntı var mı? Roger tehlikeli mi?
Herkes hemfikir, çocuklar umursamıyor.
Ya biri umursarsa? Brudos bir şey onu tetikleyinceye dek arzularına gem vurdu.
Ondan sonra her şey hızlanmış.
- Ya bir çocuk Roger'a direnirse? - Brudos dosyasını okudum.
- Saldırı geçmişi varmış. - Uzak ihtimal ama bir korelasyon var.
Brudos'un öldürmeden duramaması gibi Roger da çocuklara karşı koyamıyor.
Aslında para vermek çocukları ceza almaya teşvik bile edebilir.
- Söyleyelim yapmasın. - Zaten söylemişler.
Biz de söyleyelim. Biz FBI'ız amına koyayım.
Bayan Lane sabah, okuldan önce gelebilir miymiş soralım.
Öğretmenlikte ilk yılı, bence sınıfını idare etmekte
biraz sıkıntı yaşıyor.
Bay Wade, konuşalım mı?
Şunu da not düşelim.
- Yeni sınav planını... - Özel olarak?
Teşekkürler.
Birçok veli ve öğretmenle konuştuk.
Çocuklara dokunmayı kesmenizi tavsiye ediyoruz.
Tavsiye mi?
Önemsiz bir aktivite. Bırakmanız herkesi tatmin edecek.
Önemsiz değil. Hem beni yağmurluklu bir yabancı gibi göstermeyin.
- Müfettişin ricasıyla geldik. - Gerçekten mi?
Okul müfettişi, FBI'ı çocukları gıdıklamamamı tavsiye etmeye mi gönderdi?
15 yıldır müdürüm.
Sicilimde şimdiye dek en ufak leke yok. Ne cüretle?
Ne cüretle beni öğrencilerime uygunsuz davranmakla suçlarsınız?
Suçladığımız yok. İnsanlar rahatsız.
Sen rahatsızsın.
Rahatsız oluyorsun Ajan Ford. Niye?
Kariyer Günü için geldiğimde kelimeleri değiştirttiniz.
Çocukları ve öğretmenleri nasıl etkiler diye kaygılandınız.
Kaygılarınızı duydum, tavsiyenize uydum.
Öğretmenlerin ve yönetim kurulunun kaygılarını duymanızı...
O gün ne yaptığını bilmiyordun. Hâlâ bilmiyorsun.
"Sapkın. İşkence. Uzuv kesme."
Bu senin dünyan ve seni paranoyak yapmış.
Benim okulum öyle bir yer değil.
Bay Wade.
Sizin iyiliğiniz için söylüyorum.
Herkes korkuyla güven arasında seçim yapmalı.
Bir gün çocuğun olursa
umarım onları nasıl yetiştirmek istediğini uzun uzun düşünürsün.
Doğru şeyi mi yaptık?
Bu federal bir mesele miydi?
İyi misin?
Ne yapıyorsun?
Ders.
Geleyim mi?
Ders çalışmam gerek.
Peki.
- Beni cidden yalnız bırakman gerek. - Bırakacağım, söz.
Sözünü tutmalısın da.
Ne okuyorsun?
"Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu."
- İlginç duruyor. - İlginç zaten.
- Konusu ne? - Lütfen Holden.
Söz verdin, bunu gerçekten bitirmem gerek.
Öğrendiğini anlatmak ödevine yardımcı olabilir.
Peki.
Yazarı Erving Goffman.
Hayatı tiyatroya benzetiyor.
Rollerimize uymak için kendimize biçim veriyoruz.
Yani?
Mesela kızların hoş olmasına, gülümsemesine dair
- bir beklenti var. - Tamam.
Ben bir günlüğüne gülümsememeyi denedim ve gerçekten tuhaf oldu.
Niye ki? Sen zaten çok gülümsemezsin.
Öyle ama kendimi garip hissettim ve insanlar çok yadırgadı.
Yabancılar "İyi misiniz?" diye sorup durdu.
- Gülümsemek istiyor muydun? - Hayır. Ne yaptığımı hiç fark etmedim.
Goffman başkalarını rahat ettirmek için maske taktığımızı söylüyor.
- Mesela sen ve takımların. - Yine giysilerimden bahsetmeyeceğiz.
Takımın Quantico'ya uymak için giydiğin üniforman.
- Uymak istemiyorum ki. - Herkes uymaya çalışıyor.
- Bu senin hippi olayını da açıklıyor. - Hippi olayım mı?
Köylü bluzları, uzun saç, bilezikler, deri sandaletler.
- Kampüse böyle uyum sağlıyorsun. - Doğru.
Bire bir bu işte.
- Kimse görmeyecek olsa ne giyerdin? - Muhtemelen hiç giyinmezdim. Ya sen?
- Yine takım elbisemi giyerdim. - Çok yazık.
Herkesin kafası Roger konusunda bu yüzden mi karışık?
Normalde evdeki aile üyelerine ayrılmış bir aktiviteyi yanlış çevrede uyguluyor.
Bence bu farklı.
Bak, şu an bunu yapamam.
Bitirmem gerek çünkü bu dönem ödevim.
Yarın akşam çalışma yapacağız. İlgileniyorsan gel.
İnsanlar birbirini görmeden temas kurabilsin diye
sosyoloji binasında bir odayı karartacağız.
Ortağım görüştüklerini sandıkları kişiyi tarif edecekleri bir anket hazırladı.
Ortağın mı?
Evet. Patrick.
Anlıyorum.
Hoca mı eşleştirdi?
İkimiz de Goffman'ın kitabına çalışıyoruz.
Yani ortak ilgi alanlarınız var.
Sanırım öyle.
Kesinlikle öyle görünüyor.
Deneyinin bir parçası olarak mı gülümsemiyorsun?
Hayır, gülümsemiyorum, hepsi bu.
Peki.
Günaydın.
Shepard seni görmek istiyor.
Neyle ilgili?
Küçük saha gezinle.
Nereden biliyor?
Ajan Ford.
Müfettiş duruma bir bakmamı istedi.
Sen de "Biz de FBI'da tam bunu yapıyoruz." mu dedin?
Brudos vakasıyla benzerlikleri fark ettim.
- Ayak takıntın mı var? - Hayır efendim.
Görebildiğim tek bağlantı bu. Ki bu da zayıf.
Kaygılanan veliler ve öğretmenler vardı.
Tüm hikâyeyi biliyorum.
Kafeteryada rastlaştık.
Mesele nasıl öğrendiğim değil. Ne düşünüyordun be?
Görüşmelerde keşfettiğimiz şeyler
gerçek hayatta uygulanabilir mi, onu görecektim.
Büro onu yapmaz. Biz suç işlenip radarımıza girinceye kadar
işe karışmayız.
Affınıza sığınarak, polisin iki cinayeti çözmesine yardımcı olduk.
- Danışmanlık verdiniz... - Şüphelileri sorguladık.
Gerçek suçların olduğu vakalarda.
Roger Wade'e tek bir gün harcadım.
Çocuklar için kaygılanmıştım. Sezgilerimi izlemem gerekti.
Neyini?
Bunu sezgilerim başlattı. Kemper'la ben görüşmek istedim.
Ben olmasam ne proje olurdu, ne fon.
Şimdi her şeyi biliyorsun, öyle mi? Röntgen bakışlı Süpermen'sin.
Hayır ama bir gün için izin alıp...
Birinin suç işleyip işlemeyeceğini mi öngöreceksin?
Kimsin lan sen, düşünce polisi mi?
İkinize de teşekkürler.
Ajan Smith, Birim'deki yeni pozisyonunda sakın Ajan Ford'un sezgilerini izleme.
Sürpriz, canıma okudu.
- Sebep verdin. - Sağ ol Bill.
- Ne düşünüyordun anlamadım. - Kimse anlamamış.
Tekrar böyle bir şey yapmadan önce bize de sor.
- Ne? - Davranışın bizi de etkiliyor.
Projeyi kişisel atılımların için kullanamazsın.
- Sence yaptığım bu mu? - Gerçekten bilmiyorum.
İstismar geçmişi olmayan, saygın bir ilkokul müdürüne
niye taktın anlamıyorum.
Çünkü orada değildin. Gregg bile ters bir şeyler olduğunu anladı.
Size öğretmeye çalıştığım kavramların yanlış bir tatbiki bu.
- Bunun kavramlarınla ilgisi yok. - O haklı Holden.
Ya adamın biri Brian'ın ayağını gıdıklasaydı?
Çocuğumu karıştırma.
Sıradan biri değil, güçlü biri.
Yıllarca müdür olarak kalacak biri.
Sadece gıdıklamıyor, para da veriyor.
Ailemi örnek olarak kullanma.
Adama dur diyorsun, durmuyor. Polise gidiyorsun, takmıyorlar.
Brian gıdıklanmak ve kim bilir daha neler için para alacak.
Yapacak bir şeyin yok.
Herife çocuğumdan uzak durmasını söylerim.
Tıpkı sana profesyonellik dışı davranışına onu bahane etmemeni söylemem gibi.
HİÇLİĞE HOŞ GELDİNİZ
Canlı rüyalar gördürdüğünü duydum, o yüzden bu kitabı aldım.
İŞTE GELDİNİZ
Kapı!
- bir bakıma öz bilinç gibi. - Cevabın bu olduğundan emin...
Hadi ama gençler.
Kapıyı kapatır mısınız lütfen?
Davranış Bilimi.
- Holden, ben eğitim kurulundan Dan Cobb. - Buyur Dan.
Bu saatte rahatsız ediyorum ama okulun yönetim kurulu
Roger Wade'le ilgili karar vermek üzere toplanıyor.
Ne tür bir karar?
İşten çıkarmayı düşünüyoruz.
Anlıyorum.
Senin de tavsiye edeceğin bu mu diye soracaktım.
Bir tavsiyede bulunamam.
Peki, anlıyorum.
Açıkçası yerimizde sayıyoruz.
Benim endişem, Roger seçim olarak makulleştirdiği
bir dürtü geliştirmiş olabilir.
Sence uygunsuz bir şey yapması mümkün mü?
Yani...
davranışının daha ciddi bir şeye dönüşmeyeceğini söyleyemem.
Peki, anlıyorum.
Öyleyse dikkatli olmamızda fayda var.
Anlıyorum.
Tamam, zaman ayırdığın için sağ ol.
Alt yazı çevirmeni: Müge Coşgun